Garden leave betekent dat een werknemer tijdelijk is vrijgesteld van werkzaamheden, terwijl de arbeidsovereenkomst nog doorloopt. Dit gebeurt meestal tijdens de opzegtermijn. De werknemer hoeft dan niet meer te werken, maar ontvangt doorgaans wel salaris tot de einddatum van het dienstverband.
Stel: een accountmanager zegt zijn baan op en vertrekt naar een concurrent. De werkgever spreekt af dat hij tijdens zijn laatste twee maanden geen klanten meer benadert en geen toegang heeft tot commerciële informatie. Zijn salaris loopt in die periode door. Garden leave wordt internationaal gebruikt als term voor een tijdelijke vrijstelling van werkzaamheden tijdens een lopend dienstverband. Het is echter niet in ieder land een afzonderlijk erkende juridische regeling. Welke rechten en verplichtingen gelden, hangt af van de lokale arbeidswetgeving, de arbeidsovereenkomst en de gemaakte afspraken.
Wat betekent garden leave?
Garden leave is een Engelse term voor een periode waarin een werknemer niet meer actief werkt, maar nog wel in dienst is. De term wordt vooral gebruikt wanneer een medewerker de organisatie gaat verlaten. De periode valt vaak samen met de opzegtermijn. Een werknemer met een opzegtermijn van drie maanden kan bijvoorbeeld worden vrijgesteld van werkzaamheden tot de laatste contractdag. De arbeidsovereenkomst eindigt dan op de afgesproken datum, niet op de dag waarop de werknemer stopt met werken.
Tijdens garden leave kan de werkgever afspraken maken over bereikbaarheid, overdracht en het gebruik van bedrijfsmiddelen. De werknemer hoeft dus niet per definitie helemaal niets meer te doen. Soms wordt verwacht dat iemand nog beschikbaar is om vragen te beantwoorden of een lopend project over te dragen. De term gardening leave heeft dezelfde betekenis als garden leave. Beide Engelse termen worden gebruikt voor deze vorm van vrijstelling van werkzaamheden.
Hoe werkt garden leave in de praktijk?
Bij garden leave stopt een werknemer meestal met de dagelijkse werkzaamheden. De werkgever kan bijvoorbeeld afspreken dat de werknemer geen klanten meer spreekt, geen nieuwe opdrachten aanneemt of niet langer betrokken is bij interne besluitvorming. Waarom een werkgever hiervoor kiest, verschilt per situatie. Bij een vertrek naar een concurrent kan het belangrijk zijn om toegang tot vertrouwelijke informatie te beperken. In andere gevallen wil de werkgever ruimte creëren voor een overdracht of voorkomen dat verantwoordelijkheden tijdens de opzegtermijn onduidelijk blijven.
Garden leave kan bijvoorbeeld worden toegepast wanneer:
- Een werknemer vertrekt naar een concurrent en toegang heeft tot gevoelige bedrijfsinformatie.
- Een leidinggevende de organisatie verlaat en een opvolger de verantwoordelijkheden overneemt.
- Werkgever en werknemer afspreken dat de werknemer tijdens de resterende opzegtermijn niet meer hoeft te werken.
De reden voor garden leave bepaalt mede welke afspraken passend zijn. Een werknemer die nog een project moet overdragen, kan bijvoorbeeld beperkt bereikbaar blijven. Bij een vertrek waarbij vertrouwelijke informatie een belangrijke rol speelt, kan de werkgever juist willen dat de werknemer geen toegang meer heeft tot bepaalde systemen.
Voorbeeld van garden leave
Een accountmanager zegt zijn arbeidsovereenkomst op en geeft aan dat hij bij een concurrent gaat werken. Zijn opzegtermijn bedraagt twee maanden. De werkgever en werknemer spreken af dat hij gedurende deze periode geen klanten meer bedient. Zijn toegang tot commerciële dossiers wordt beëindigd en de lopende klantcontacten worden overgedragen aan collega’s.
HR legt de afspraken schriftelijk vast, de manager verdeelt de werkzaamheden en IT past de toegangsrechten aan. Payroll verwerkt het salaris volgens de geldende arbeidsvoorwaarden tot de einddatum van het dienstverband. Zo is voor alle betrokkenen duidelijk wat er tijdens de laatste twee maanden gebeurt.
Mag een werkgever een werknemer op garden leave zetten?
Of een werkgever een werknemer verplicht op garden leave kan plaatsen, hangt af van de wetgeving in het betreffende land, de arbeidsovereenkomst en de omstandigheden. In sommige landen kan garden leave expliciet in een contract worden geregeld. Elders kunnen aanvullende voorwaarden gelden of is instemming van de werknemer nodig.
Garden leave kan onderdeel zijn van een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst over de beëindiging van het dienstverband. Werkgever en werknemer kunnen ook bij het vertrek afspraken maken over een tijdelijke vrijstelling van werkzaamheden. Wanneer een werknemer niet instemt, moet worden beoordeeld welke mogelijkheden de toepasselijke wetgeving en contractafspraken bieden. Leg daarom duidelijk vast waarom garden leave wordt toegepast, hoe lang de periode duurt en welke verplichtingen tijdens de vrijstelling blijven gelden.
Garden leave en een concurrentiebeding
Garden leave wordt soms toegepast wanneer een werknemer naar een concurrent vertrekt. De werkgever wil dan bijvoorbeeld voorkomen dat de werknemer tijdens de laatste weken nog toegang heeft tot actuele klantgegevens, prijsafspraken of commerciële plannen. Garden leave is echter niet hetzelfde als een concurrentiebeding.
Een concurrentiebeding kan onder bepaalde voorwaarden beperkingen opleggen aan werkzaamheden na het einde van het dienstverband. Garden leave heeft juist betrekking op de periode waarin de arbeidsovereenkomst nog bestaat. Ook een relatiebeding of geheimhoudingsbeding kan relevant blijven. Of deze bepalingen geldig en toepasbaar zijn, moet afzonderlijk worden beoordeeld.
Wat gebeurt er met salaris en vakantiedagen tijdens garden leave?
Tijdens garden leave loopt de arbeidsovereenkomst door. Welke afspraken gelden voor salaris, vakantie, variabele beloningen en andere arbeidsvoorwaarden, hangt af van de toepasselijke wetgeving en de arbeidsovereenkomst. Leg daarom vooraf vast welke rechten en verplichtingen tijdens deze periode blijven gelden.
Salaris en overige arbeidsvoorwaarden
Bij garden leave wordt het vaste salaris doorgaans doorbetaald tot de einddatum van de arbeidsovereenkomst. Voor variabele beloningen en andere arbeidsvoorwaarden kunnen aanvullende vragen ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan een bonus, provisie, leaseauto, telefoon of onkostenvergoeding.
Een accountmanager die normaal gesproken provisie ontvangt over afgesloten contracten, kan tijdens garden leave geen nieuwe klanten meer bedienen. Dat betekent niet automatisch dat zijn recht op provisie vervalt. De uitkomst hangt onder meer af van de beloningsafspraken en de toepasselijke regels. Controleer daarom welke looncomponenten doorlopen en welke vergoedingen afhankelijk zijn van daadwerkelijk gemaakte kosten of uitgevoerde werkzaamheden.
Voor payroll is vooral belangrijk dat de vrijstelling niet per ongeluk als uitdiensttreding wordt verwerkt. De werknemer blijft immers in dienst tot de afgesproken einddatum.
Vakantiedagen tijdens garden leave
Garden leave is iets anders dan vakantie. Een werknemer die is vrijgesteld van werkzaamheden, neemt daardoor niet zonder meer vakantiedagen op. Of vakantiedagen tijdens garden leave kunnen worden opgenomen of verrekend, hangt af van de lokale wetgeving en de gemaakte afspraken.
Werkgever en werknemer kunnen afspraken maken over vakantie tijdens de resterende contractperiode. Controleer daarbij welke regels gelden voor vakantieopbouw, het opnemen van verlof en de eventuele uitbetaling van resterende vakantiedagen. Zo voorkom je onduidelijkheid bij de verlofadministratie en eindafrekening.
Werken voor een andere werkgever tijdens garden leave
Een werknemer die tijdens garden leave niet hoeft te werken, mag niet automatisch zonder beperkingen bij een andere werkgever beginnen. De arbeidsovereenkomst loopt namelijk nog door. Daardoor kunnen verplichtingen rond geheimhouding, belangenconflicten en werkzaamheden voor concurrenten relevant blijven.
Of een werknemer tijdens garden leave andere werkzaamheden mag uitvoeren, hangt af van de toepasselijke wetgeving en de bestaande contractuele verplichtingen. Bij een vertrek naar een concurrent is het verstandig om hierover vooraf duidelijke afspraken te maken. Zo weten beide partijen welke werkzaamheden tijdens de resterende contractperiode zijn toegestaan.
Wat moet HR en payroll regelen bij garden leave?
Garden leave heeft gevolgen voor verschillende onderdelen van de organisatie. HR moet de afspraken vastleggen, de manager moet het werk overdragen en IT moet mogelijk de toegang tot systemen aanpassen. Ondertussen moet payroll zorgen dat het salaris en de overige arbeidsvoorwaarden correct worden verwerkt. Een duidelijke schriftelijke afspraak voorkomt dat verschillende afdelingen van andere uitgangspunten uitgaan.
Gebruik daarom de volgende checklist:
- Leg de begin- en einddatum vast: maak duidelijk wanneer de vrijstelling ingaat en wanneer de arbeidsovereenkomst eindigt. Controleer welke opzegtermijnen en andere beëindigingsvoorwaarden gelden volgens de lokale wetgeving en contractafspraken.
- Controleer het salaris en de arbeidsvoorwaarden: beoordeel welke vaste en variabele looncomponenten doorlopen en wat er gebeurt met vergoedingen en bedrijfsmiddelen.
- Maak afspraken over vakantie en bereikbaarheid: leg vast of de werknemer beschikbaar moet blijven voor vragen of een overdracht. Controleer afzonderlijk hoe eventuele vakantiedagen worden opgenomen.
- Regel de overdracht en systeemtoegang: bepaal wie lopende werkzaamheden overneemt en welke accounts, documenten en bedrijfsmiddelen de werknemer nog nodig heeft.
- Stem de verwerking af tussen de betrokken afdelingen: zorg dat HR, de manager, IT en payroll dezelfde informatie hebben en dat wijzigingen tijdig worden verwerkt.
Vooral de einddatum verdient aandacht. Wanneer een werknemer eerder stopt met werken dan de arbeidsovereenkomst eindigt, zijn dat twee verschillende momenten. Een verkeerde registratie kan gevolgen hebben voor de salarisbetaling, verlofopbouw en eindafrekening. Leg ook vast wie verantwoordelijk is voor eventuele wijzigingen tijdens de garden-leaveperiode. Zo hoeft payroll niet achteraf uit te zoeken welke afspraken uiteindelijk zijn gemaakt.
Wat is het verschil tussen garden leave en non-actiefstelling?
Garden leave, vrijstelling van werk en non-actiefstelling worden soms door elkaar gebruikt. Toch hebben deze begrippen niet overal dezelfde betekenis. Garden leave hangt meestal samen met een aanstaand vertrek, terwijl non-actiefstelling ook andere aanleidingen kan hebben. De juridische betekenis en de voorwaarden waaronder deze maatregelen mogen worden toegepast, verschillen per land.
Garden leave en vrijstelling van werk
Garden leave is een vorm van vrijstelling van werk die meestal samenhangt met een aanstaand vertrek. De werknemer voert tijdelijk geen reguliere werkzaamheden meer uit, terwijl de arbeidsovereenkomst doorloopt. Vrijstelling van werk is een breder begrip en hoeft niet altijd verband te houden met een opzegging of beëindiging van het dienstverband.
Garden leave en non-actiefstelling
Bij non-actiefstelling wordt een werknemer tijdelijk uitgesloten van werkzaamheden, bijvoorbeeld vanwege een arbeidsconflict of een lopend onderzoek. Anders dan bij garden leave hoeft er geen sprake te zijn van een aanstaand vertrek. De aanleiding en de juridische voorwaarden kunnen daardoor verschillen. In beide situaties kan de arbeidsovereenkomst blijven bestaan, maar de gevolgen voor salaris en andere arbeidsvoorwaarden moeten worden beoordeeld volgens de toepasselijke wetgeving en contractafspraken.
Garden leave en een beëindigingsovereenkomst
Een beëindigingsovereenkomst is een overeenkomst waarin werkgever en werknemer afspraken vastleggen over het beëindigen van de arbeidsovereenkomst. Daarin kunnen zij ook afspreken dat de werknemer tot de einddatum wordt vrijgesteld van werkzaamheden. Garden leave kan dus onderdeel zijn van een beëindigingsovereenkomst, maar is zelf geen overeenkomst waarmee het dienstverband eindigt.
Garden leave verschilt ook van onbeperkt verlof en een sabbatical. Bij deze vormen van afwezigheid staat verlof centraal, terwijl garden leave doorgaans samenhangt met een aanstaand vertrek en vrijstelling van werkzaamheden.
Welke term je ook gebruikt, de concrete afspraken zijn bepalend. Leg daarom duidelijk vast wat de werknemer tijdens de resterende contractperiode wel en niet hoeft te doen en welke arbeidsvoorwaarden blijven gelden.